Over Psychiaters (2): Status en Diagnostiek

In dit tweede deel ga ik in op de tweede breed gedragen misvatting: Dat een status iets zou zeggen. Dat doet die voor de verzekeraar misschien, maar voor u en ik dus helemaal niet. En ja, alle etiketjes uit de DSM zijn verzonnen! Je kunt dus nooit ADHD’er, Autist of Schizofreen “zijn”. Lees rustig verder voor mijn uitleg. Of blader nog even terug.

Okay, rustig. Ik ontken hier nergens dat psychische problemen bestaan. En als jij je er nog prettig bij voelt om te identificeren met je classificatie, dan mag dat ook zeker – tenslotte worden daar ook de doktersrekeningen van betaald. Echter! Je bent zoveel meer dan je status. Goed dat zijn alweer een heleboel begrippen in korte aanhef. Waar kom ik vandaan?

De DSM

De Diagnostic and Statisical Manual of mental disorders (poeh hé!) is een hulpmiddel dat door westerse psychiaters is ontwikkeld om begrippen omtrent geestelijk lijden te uniformeren. Psychiatrie is een vrij jonge discipline en in den beginne waren er nogal wat spraakverwarringen omtrent die diverse smaakjes van psychisch leed. Hierop hebben onder leiding van de American Psychiatry Association, maar met hulp van vooraanstaande psychiaters wereldwijd samengewerkt om tot een gestandaardiseerd werk qua benaming te komen. Elke stoornis, elk label en elke classificatie is dus verzonnen. Echt waar. Je kunt dus niet “Autist”, “ADHD” of “Schizofreen” _zijn_. Als in, ik begrijp dat je duidelijk wil maken dat je aan de symptomen lijdt die bij de classificatie horen die je opnoemt, maar inhoudelijk zegt het helemaal niets over jou als individu. En daar zei ik al even: classificatie. Een stoornis of label uit de DSM is géén – ik herhaal: Géén! Diagnose. Het is een werktitel, een parapluutje zo je wil, waaronder jouw symptomen uiteen worden gezet. Voor de verzekering is dit heel handig. Die krijgen alleen de classificatie door samen met een Global Assessment of Functioning (GAF) score, en dan weten ze dat er door een specialist een behandeling loopt en in grote lijnen waar die op neerkomt. De laatste DSM-V classificatie die ik onder ogen heb gezien van mijzelf betrof:

  • As I: Alcohol / Benzodiazepine afhankelijkheid
  • As II: (geen vermelding)
  • etc.
  • As V: GAF 40-45

Deze classificatie was opgesteld door SolutionS B.V. en dat is een afkickkliniek dus dat die niet allerlei andere stoornissen konden of willen vinden is vrij logisch. Zoals eerder vermeld op dit blog heb ik ook allerlei andere labels gehad in het verleden, waarbij Schizofrenie (Paranoïde type) volgens de DSM-IV TR, toch nog wel de meest opmerkelijke was, die echt de DSM-jackpot inhield (phun intended). De laatste GAF-score welke ik mee kreeg bij ontslag was via GGNet 65-70 punten. Dus okay, zo zie je maar weer dat het hier allemaal geen rigide voor eeuwig vaststaande feiten betreft. Het zegt niets over je identiteit. Het zegt niets over je karakter. Het zegt wat over de status (!) van je actuele psychische gesteldheid, en welke problemen je daarmee ondervindt in het dagelijks leven. Soms verdwijnt een status dus weer. Soms verschillen psychiaters van mening over iemand zijn classificatie. En soms mag je het gewoon ook allemaal lekker los laten want dit deel van de behandeling is werkelijk het minst interessant voor het herstel.

Nog even om te duiden waarom ik dit zo benadruk: In de 3e editie van dit veel besproken boekje doch zelden in zijn volledigheid van meer dan 1000 pagina’s gelezen 5e editie – stond bijvoorbeeld homoseksualiteit als stoornis beschreven. Dat was in die tijd, met de toen geldende opvattingen en cultureel ja toch wel aardig door christendom ingegeven kennis, een stoornis. Uiteraard staat die er vandaag niet meer in. Maar goed, zo zie je dus dat dit naslagwerk nogal omstreden is. En in de handen van leken, is het niet meer dan een scheldwoordenboek. Er zijn mensen die er de hele dagen een soort obsessief genoegen in scheppen om alles en iedereen die niet zegt wat ze willen horen af te schilderen als ‘narcist’ bijvoorbeeld. Nou als je op die manier de termen uit de DSM hanteert ben je het niveau van het schoolplein cq. de kleuterklas gewoon nog niet ontstegen.

Okay dus een classificatie is betekenisloos voor leken. Maar wat zegt dan wel wat? Naast de grote overzichtslijn van de classificatie schrijft een psychiater een beschrijvende diagnose. En dat lijkt meer op iets inhoudelijks. Dat gaat echt over welke problemen een individuele patiënt ervaart, eventueel met een ontstaansgeschiedenis voor zover bekend en idealiter ook met een bepaalde visie op het verloop en de te bereiken resultaten van de behandeling. Want dat is waar je het voor doet. Je komt niet in de psychiatrie om je een naamplaatje te laten aanmeten tenslotte. Je komt omdat je een serieuze beperking in het dagelijks leven ervaart en je graag wil leren van jezelf uiteindelijk, daar komt het op neer namelijk, hoe je het bestaan weer dragelijk kan maken. Deze beschrijvende, inhoudelijk meer doeltreffende diagnose is iets wat niet direct doorgestuurd wordt naar je verzekering en is een persoonlijk verhaal dat tussen jou en je behandelaar zou mogen blijven.

Goed, ik zie dat dit verhaal nog uren lang door zou kunnen gaan, maar dat is niet het doel dat ik voor ogen heb met mijn infotainment via dit blog. Dus ik ga afronden met het belangrijkste advies dat ik iedereen die behandeling ondergaat kan geven: Maak aantekeningen! En als je niet zo snel kan schrijven: Neem gesprekken op – voor jezelf, niet voor publicatie natuurlijk! De snelste route uit de GGZ is uiteindelijk jezelf tot op die hoogte doorgronden dat je in het vervolg de kennis en tools hebt om met de kwetsbaarheden waarmee je deze wereld in bent geslingerd toch een zo waardevol en mooi leven als mogelijk te leiden. Het doel is dus niet “genezen van je status” want sommigen statussen zijn ook vrij tja hoe zal ik het zeggen: permanent. Soms betekent dat wat je aan bagage hebt meegekregen, de ontwikkeling die je hebt doorgemaakt en de beperkingen waar je mee bent opgezadeld gewoon dat je mag accepteren dat dat onderdeel is van jou als geheel.

Echter het komt ook voor, en steeds vaker tegenwoordig dat een voorheen als zeer beperkend ervaren status, later als sneeuw voor de zon verdwijnt. Soms doordat je ouder wordt. Soms door nieuwe inzichten. Soms door betere leefstijl. Wat ik zeg: Maak aantekeningen. En hopelijk hoef je dan niet zoals ik 19 jaar door te bakkeleien met GGZ.

https://www.voor14.nl

Koop wat leuks voor jezelf of een ander bij Art by Daan Handgemaakte Sieraden

Categories: Infotainment

2 thoughts on “Over Psychiaters (2): Status en Diagnostiek

  1. Mooi stuk! Ik heb al verschillende psychiaters gezien en mijn indruk is. Dat ze best wel doen. Maar zijn vaak gevangen in tijdsdruk. Ik ben 1,5 jaar van stad naar een dorp verhuist en daar hebben ze dat veel minder.

    1. Dat klopt, wat ik begrijp uit lotgenoten contact is het lijden in de randstad bijvoorbeeld nog even verzwaard met wachtlijsten en tja, gewoon wat ik begrijp onder capaciteit. Helaas is het niet zo dat we even een dozijn psychiaters kunnen laten aantreden elk cohort. Gezien de complexiteit van het vak is er gewoon schaarste. Hier in het oosten is dan weer geen wachtlijst voor zover mij bekend is bij de grootste aanbieder van GGZ.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.